Over God iets zinnigs zeggen..; Ignace Verhack

Kan dat nog? In ieder geval vond ik dit een zeer boeiend boek. Ik kende hem niet..Laat ik beginnen met een veelzeggend citaat:

Voor de kerken is het van essentieel belang hun eigen spreken over God aansluiting te doen vinden bij de manier waarop mensen van vandaag in zichzelf de toegang tot het spirituele kunnen vinden. Men zal de zin van de godsvraag opnieuw moeten verankeren in denkwijzen waarin de hedendaags mens zich intellectueel kan herkennen. 53 e.v.

Is dit nieuw(s); nee.. Maar het zal wel steeds weer opnieuw moeten gebeuren. Wat betekent dat het spreken over God, mens en wereld steeds weer opnieuw ‘bij de tijd/intimiteit’ moeten worden gebracht. Zo rekent hij in dit boek in het eerste deel (bij deel 1grondig af met het theïstisch godsbeeld(god boven/buiten ons). Hij wil de moderne mens in zijn verlangen en zoektocht naar authentieke spiritualiteit werkelijk serieus nemen. Al deze woorden als God, mens, wereld, verlossing en openbaring moeten weer levende woorden worden; in taal en beelden die inspireren. Veel van wat we doen in christelijke spiritualiteit is zo verschrikkelijk wereldvreemd… Zo ook deze site ben ik bang… Het boek doet in ieder geval een heel serieuze poging vanuit ‘filosofisch’ perspectief… Het doordenkt het verleden en doet een poging voor de toekomst.Maar blijft daarbij heel dicht bij onszelf. Bij mij raakte hij voortdurend snaren!

Deel II (bij deel 2) in het boek is een diep filosofische /fenomenologische verhandeling over de structuur en dynamiek van de immanente transcendentie van ons ‘zijn<>zijnde’ a.d.h.v. o.a. het denken van Heidegger en Derrida. Ik worstel mij er doorheen omdat het mij boeit; maar of ik het begrijp? Omdat ik de Godsgeboorte preken van Eckhart tegelijkertijd lees lijkt het alsof ze beiden dezelfde lucht hebben ingeademd; het gevoel is heel wijds, ruim en vervuld van een dynamische volheid: zijn.

In deel III (bij deel 3) ontwikkelt hij, als ik hem goed begrijp, op basis van het ‘ontologische/filosofische’ deel II een nieuwe ervaarbare en , in mijn ogen en oren, geloofwaardige theo-logie. Niet een God die van ‘boven’ naar ‘beneden’  beweegt of van ‘buiten’  naar ‘binnen’ maar veeleer een God die in de verbinding van de intieme dialoog gevonden wordt als beweging naar het ‘volle leven’ en een toekomst. Uit, in en …., toen kwam voor mij de echte verassing, niet tot Hem…. Maar uit en in die overvloedige geschonken volheid van ons/mijn er mogen zijn een uitnodiging om er ook weer te zijn voor de ander en de toekomst. Een gegeven en mogen zijn wordt zo tot een een barend en schenkend ‘er ook weer voluit moge zijn’ van de ander. God is dus niet de vervulling van mijn zijn maar de overvloedig bron van en tot zijn… Dat is eeuwig leven. Het is tijden geleden dat ik zoveel gestreept en aangekruist heb, waarbij ik maar zeer weinig van wat hij schrijft begrijp. Voor mij brak hij vooral iets open naar de toekomst! Niet de blik naar boven maar naar deze wereld waarin wij voluit mogen zijn; voor en met de ander. Dat is eeuwig zijn / overvloedig zijn / geven. Eeuwige Godsgeboorte.

Zijn ‘fílosofische’ resultaat van ‘God’ heeft veel weg van ‘een wind in de zeilen’, een royale bevesting om rechtop en voluit te gaan en mee te werken aan de realisering van een gegarandeerde toekomst!

Na contact met de schrijver heeft hij mij de drie toelichtingen bij deel I/II/III doen toekomen.

En wat is dan het verschil is met het vorige boek? Het is er maar hoe en wat? Het volgende boek licht al klaar:

9789043519625.260.380.fit

Inmiddels(2020) heeft Ignace Verhack er al weer twee boeken aan toegevoegd: Een weg naar God voor deze tijd (2016) en Gegevenheid (2019)

imageimage

‘Rouwen om een verloren god’

Ik heriner mij een zeer pijnlijke scène op tv, uit de VPRO documentaire ‘Dying/1992’, waarin mensen gefilmd werden die geconfronteerd werden met kanker en sterven. In dit citaat ging het om een echtpaar waarin de vrouw inmiddels ernstig ziek was en niet veel meer kon.

man wanhopig boos: ‘Where is the sweet little girl I married to?’
vrouw bits: ‘The sweet little girl got cancer, you know…’

Een  aangrijpend voorbeeld van een volledige onmacht(voorlopig?) om zich te verhouden in/tot een volledig/radicaal nieuwe situatie.. De woestijn..

Aan deze herinnering moest ik denken n.a.v. een paar terloopse gesprekjes waarin mensen mij bekenden dat ze niets meer konden met de god van hun verleden. Toen ik tegen een van hen zei dat het was alsof je je vader had verloren begon hij spontaan te huilen..(ik weet natuurlijk niet welke snaar dit raakte). Bij allen was er sprake van een gemis; een rouw om een verloren god. Het maakt daarbij niet uit of die god nu evangelisch, gereformeerd of gereformeerde gemeente was. Ja, soms waren ze ook blij, maar toch….

Blijkbaar is de god van ons verleden geen garantie voor de toekomst! Volgens mij komt het omdat ze geen van allen de weg van ‘on-weten‘ (Eckhart e.d.) van huis uit hadden meegekregen. De god die hen verteld was dat/die was ‘het’. Bullshit; daarmee reduceer je God tot jouw beeld/club/tijd/plaats… Wij weten niet zoveel… ‘Ho even’, zal iemand zeggen, ‘maar dat is toch de Vader van Jezus; die ons Hem geopenbaard heeft..?!’. Maar dan weet ik nog niks… Alleen maar dat, wat ik aan ‘beelden’ heb meegekregen uit mijn gezin, kerk, Nederland en mijn tijd. Dus..?

Beeldenstorm; God, elke dag nieuw en ongeweten.. Soms ben ik daar niet rouwig om…

‘En zo is jouw onweten niet een gebrek, maar juist je opperste volmaaktheid, en jouw lijdelijk ondergaan is zo je hoogste werk. En zo, op die manier, moet je afzien van al je bezigheden en al je vermogens tot zwijgen brengen, wil je werkelijk die geboorte in je ervaren. Wil je de geboren koning vinden , dan moet je al het andere dat je kunt vinden voorbijlopen en achter je werpen.’ (Kerstpreek Eckhart, 39)

Boeken over ‘God’ van de laatste tijd…

Ik heb een ‘paar’ slechte eigenschappen; een daarvan is dat ik bibliofiel ben. Dat betekent dat ik ‘het niet kan/wil laten’ boeken uit mijn interesse gebieden te kopen. Ik ben een echte verzamelaar. Zie o.a. mijn spirituele bibliografie… Een diep(e) verlangen/wanhoop maakt dat ik blijf zoeken naar het ultieme boek… Die ‘over God’ hebben wel mijn meeste belangstelling. Toch bevredigt niet elk boek mij. Voor mij moeten ze voldoen aan drie criteria:

1. Ze moeten refereren aan de diepten van mijn ziel. Oftewel ze moeten gaan over de personale/existentiële laag in mijzelf. Als ze daar geen snaar raken van herkenning van mijn verlangen en wanhoop dan boeien ze me niet. Als ze niet gaan over dood en leven dat hoeft het voor mij niet. Het moet mijn spiritualiteit kietelen/prikkelen. Voorbeelden?

2. Ze moeten in dialoog staan met de breedte van de christelijke/religieuze tradities. Een erg ‘binnenkerkelijk’ boek hoef ik niet. Een blik naar binnen en naar buiten wil ik zien. Meestal zie ik dat wel aan de literatuurverwijzingen. Voor mij speelt hierin ook de vraag naar de interreligieuze dialoog. Een boek dat sterk binnenkerkelijke trekjes (Geref. Bond/IZB /PKN heeft maar toch heel existentieel op open geschreven is is het boek van Wim Dekker. Het boeiende van dat boek is dat God daarin tot relevant verleden en hoop op de toekomst wordt. Maar is beperkt doordat ‘Zijn immanente Presentie’ in het ‘hier en nu’ niet of nauwelijks ter sprake komt? Klik hier voor een paar mooie (maar erg kerkelijke) besprekingen op het boek.

3. Tenslotte moet het wel een serieus ‘denkwerk’, met een flinke scheut theologie, filosofie en psychologie, zijn. Op deze laag zitten voor mij ook de boeken over de vraag naar de relevantie van godsdienst voor de toekomst van de samenleving. Voorbeelden?

Dietrich Bonhoeffer; een blijvend verbijsterende tekst….

Ik weet niet meer wanneer ik onderstaande tekst van Bonhoeffer voor het eerst tegenkwam. Het zal wel een keer besproken of geciteerd zijn… Ergens in het begin van de negentiger jaren van de ‘vorige eeuw’. Maar hij blijft mij bij. Recent weer teruggevonden in ‘De Biografie’ van Bethe. De tekst bevrijdt mij van de ijdele hoop op ‘wonderen‘ en geeft mij de vrijheid om te doen wat mijn hand vindt om te doen. Een volwassenwording die ik veel later ook in Thomas Merton en Zen vond. In het radicale geloof dat God zich in die dagelijkse werkelijkheid op een radicale weerloze en kwetsbare wijze incarneert/realiseert/schept: Genesis (Sophia). Maar ook voor nu; de zoektocht naar een vertaling en verwoording waarin God in hedendaagse mensenwoorden en daden te horen en te zien is.

16 juli 1944 / Verzet en Overgave)

We kunnen niet redelijk zijn, als we niet erkennen dat we in de wereld moeten leven, ‘etsi deus non daretur’. En dat erkennen wij voor God! God zelf dwingt ons dit te erkennen. Zo brengt onze mondigheid ons tot de waarachtige kennis van onze situatie tegenover God. God doet ons weten dat wij moeten leven als diegenen die hun leven inrichten zonder God. De God die met ons is, is de God die ons verlaat! De God die ons in de wereld doet leven zonder de werkhypothese God, is de god voor wiens aanschijn wij staan. Voor en met God leven wij zonder God. God laat zich uit de wereld terugdringen tot op het kruis, god is zwak en machteloos in de wereld en juist zo en alleen zo is Hij met ons en helpt hij ons. (…)
Hier ligt het wezenlijke verschil met alle religies. De bijbel verwijst de mens naar Gods onmacht en lijden; alleen de lijdende God kan helpen. In zoverre kan men zeggen dat de geschetste ontwikkeling tot mondigheid, die afrekent met een verkeerde voorstelling van God, de blik vrijmaakt voor de God van de bijbel, die door zijn machteloosheid in de wereld macht en ruimte krijgt.

18 juli

De mens wordt opgeroepen Gods lijden aan de goddeloze wereld mee te lijden. (…) Je wordt geen christen door religieus te handelen, maar door, levend in de wereld, te delen in Gods lijden.

Op de blog van Frits de Lange zijn er veel teksten van hem over Bonhoeffer te vinden. Zelfs complete boeken van hem over Bonhoeffer.

Ik ben het wel een beetje zat: Inclusief en universeel

Ik merk dat ik helemaal zat ben van ‘stam’ religies en ‘stam’ culturen. Wij christenen, onze god, ‘ons’ land/ Europa, de westerse wereld, rijk, man.., blank….; en de ander is ‘ander’. Wij tegenover zij…. Mijn huis, spullen, land enz. ‘Wat heb je niet wat je niet ontvangen hebt…’ Ik wil naar een godsbeeld wat allesomvattend, inclusief en universeel is; waar alles en iedereen ‘onder’ valt en opgevangen wordt. Maar ook een waarin iedereen op zijn plaats wordt gezet t.o.v. de ander.

De aarde is van de HEERE en al wat zij bevat,
de wereld en wie er wonen.
(Psalm 24)

Wij zijn van U met al ons kwaad

Er is een oud verhaal over een monnik en een tuinman. De monnik hoorde dat deze tuinman zeer vroom was. Dit sprak de monnik bijzonder aan, hij wilde dit graag met eigen ogen zien. Hij zocht de tuinman op die midden in de stad woonde. De tuinman was bijzonder verrast dat deze man Gods bij hem wilde overnachten. De monnik was juist zeer onder de indruk van de gastvrijheid en liefde waarmee de tuinman hem omringde. Toen zij samen aan tafel zaten drong het geluid van de straat door de open vensters naar binnen: gelal, geschreeuw en gore praat. De monnik vroeg aan de tuinman hoe hij het toch te midden van al dat kwaad uithield. Het antwoord van de tuinman, de Godsman, aan de monnik, die een Godsman wilde worden, geeft te denken: Hij zei op de vraag van de monnik wat in hem omging als hij al die joelende vuilspuiterij hoorde: `Dan denk ik dat zij allen Koningskinderen zijn’. De monnik verwonderde zich en zei: Deze liefde gaat mijn werk van al deze jaren ver te boven. Vergeef me, broeder, deze standaard heb ik nog niet bereikt. En zonder te eten vertrok hij weer naar de woestijn. 

Tracy Chapman: Save Us All

I know Jesus loves me
In my heart I know it’s true
I know Mary’s little baby
Came into the world
Just to save me
But I don’t know about you

My Gods a mighty big God
My God can shake the world up
Plagues and famines
Frogs and locusts
Walking on water
Burning bushes
Rolling the thunder
And parting the waters too

My God is good in the kitchen
Make a good meal from bread and fishes
Feed the hungry pour the wine
Everybodys welcome to have a good time
Sit at his table enjoy the food

I know Jesus loves me
He says I should love you
My neighbor not his wife
Don’t covet steal kill or lie
My Gods got a lot of rules

My God made creation
Six days work one day vacation
Made a garden
Filled it with apples
Adam and Eve walked around natural
Until they are that one piece of bad fruit

I’ve heard that your Gods older
Buddha Allah Krishna
Manifest with many faces
Worshipped the world over in foreign places
I assume your God must love you

I know Jesus loves me
And my God is good and great and true
But if pride goeth before the fall
I hope someones God will save us all
Save us all
And love the sinners too

“Ik bid God iedere dag dat hij mij verlost van “God”
(Ich bitte Gott, dass er mich Gottes quitt mache)

Meister Eckhart

Een spiritualiteit waar je niets aan hebt!

“Tijdens een godsdienstles spreekt de leraar over Gods nieuwe wereld. In de les bevindt zich een dove leerling. De leraar wil het kind bevestigen en zegt: “In Gods nieuwe wereld zul jij kunnen horen.” Het kind protesteert: “Nee, in de nieuwe wereld zal God in gebaren spreken.” (Jacqueline Kool)

Jij wilt niet genezen worden hè…? Nou, op een bepaalde manier niet meer nee…

Jij zwelgt in je lijden…!    Wil je met me ruilen? Wil jij die angsten/depressies van me hebben?

En al die genezingen van Jezus dan… Geloof je die niet? … (aarzelend) Het ligt er aan wat je daar dan onder verstaat…

Het lijkt wel een spiritualiteit van de wanhoop.. Ja, zo zou ik het ook zo zeggen… gewan-de hoop…

(dialogen die ik soms echt voer en soms alleen maar in mijn hoofd..)

Alsof ik niet al 50 jaar meedraai in gelovig Nederland… Ja; ik denk dat ik een punt wil en kan maken… Ja ik vind de focus op geluk/succes/genezing van in flinke delen van de christelijke wereld (en daarbuiten!) misleidend en ‘ongezond’. Dat geleur van genezingsdienst naar genezingsdienst… Met soms van die verschrikkelijk triviale ‘successen’ zoals het verlengen van benen… Is dat cynisme…? Ik word er inderdaad alleen maar boos van. En dan komt er toch weer een succesverhaal van… Ik zie het zelfs een beetje als een vorm van ‘ziekmakende‘ spiritualiteit.

Nee, mijn spiritualiteit heeft een ander karakter..; niet die van het verzet tegen: deze ziekte/ deze plek/ deze werkelijkheid/ deze gegevenheid/ mezelf/ dit levensverhaal… Maar meer iets van de ‘opstand’ temidden van… Niet een ‘willen hebben wat je niet hebt’: dat andere karakter/die andere man/ die (andere) vrouw/ vakantiehuisje… Meer iets van het unieke/verassende/wonderlijke zien van je eigen werkelijkheid. Hetzelfde anders zien. Ogen die gaan ‘zien’; oren die gaan ‘horen’ en dan iets doen: ‘hier ben ik’. Zonder oplossingen… Temidden van.. Ja een spiritualiteit van de wan-hoop. Midden in de dood staan we in het leven… God is hier en nu; en ik heb het niet geweten/gezien… Aan deze plaats en niet ergens anders! (Natuurlijk is die bovenstaande ambivalentie mij niet vreemd..: jonger/ slanker/ vrienden../ soms een andere vrouw..)

Gun ik die mensen dan niet…? Zie ik dat verschrikkelijke lijden dan niet? Juist omdat ik dat zie en weet dat veel niet ‘opgelost’ wordt; veel niet ‘verbetert’.. Is er een heilige van de hopeloze gevallen? ‘Zichzelf verlossen kan hij niet…‘ Is dat nou juist Jezus niet? Maar dan niet als de oplosser…(Dietrich Bonhoeffer) maar wel volluit handelend, levend en liefhebbend.

Ik ben op zoek naar een verwoording en verbeelding van een kwetsbare christelijke spiritualiteit waar je niets aan hebt. Een spiritualiteit waarmee je ‘op kunt gaan staan’ zonder je rolstoel kwijt te raken. Een leefbaarheid in onleefbare situaties. Geen vervreemding van mijn realiteit maar juist er een van vruchtbaarheid van de onvruchtbaarheid. De moed vinden om te zijn waar je niet kunt zijn; om te gaan waar je niet kunt gaan. Tsja; je zult daar maar zitten.. Maar dan toch: in verbinding met… dat wat is. Moed vinden om in te gaan op dat wat is! De nacht / de ‘godverlatenheid‘. Zou dat dan niet de navolging van Christus zijn? Christelijke spiritualiteit begint daar waar je bent en niet ‘straks’ of ‘als.. dan..’ Het is leren leven met dat wat is.., je laten raken en dan verder. Verbinding en dynamiek… Compassie; daar gebeurt iets.. Ook met jezelf…

Kome wat komen moet

God woont in de Focke Simonszstraat

Ik hoorde het van een zeereerwaarde
en hoogbejaarde dominee:
de Here wou met onze aarde
niet één dag langer meer in zee.

Al zouden wij Hem overstelpen
met eredienst en dankgebed,
het zou geen ene moer meer helpen:
er werd een punt achter gezet.

Maar zie daar was diezelfde morgen
zo’n rotjoch in de grote stad
een doodziek duiffie aan ’t verzorgen
dat-ie op straat gevonden had.

“Kristus”, wat mot je dan? Wat wil je?
Ja, kijk me maar es effe an.
Godsallejeisis, beest wat tril je.
Leg nou toch effe rustig, man.”

Toen heeft de Heer Zijn toorn bedwongen,
want Hij kreeg schik in het geval.
Hij spaarde dus de kleine jongen,
de zieke duif en het heelal.

WillemWilmink

Ik hou niet van ‘succes’verhalen en ‘genezingen’

Een paar (recente) observaties die met elkaar conflicteerden..

1. In Trouw een artikel over Mathieu van der Steen; ‘geef je helemaal over aan god en het komt helemaal goed’…
2. Een opmerking van een non in de film ‘No Greater Love’ over haar ervaring met ‘de donkere nacht van de ziel’: “Vreselijk”… Een anderen non in dezelfde film: “18 jaar heeft die nacht geduurd…”.
3. In mij persoonlijk omgeving, al veel langer geleden, het overlijden van een jongen van 6 jaar aan een hersentumor (gebedsdienst voor genezing..) en in een ander geval een huwelijk wat na vele ‘genezing’ nog steeds een ramp is… En wat te zeggen van de levens van de ‘heiligen’ Etty Hillesum, Dietrich Bonhoeffer en Titus Brandsma?

Het gaat in al die ervaringen om de vraag naar de relatie tussen een geloofsleven en succes/geluk… Die positieve relatie tussen een christenleven en succes en genezing ervaar ik als een een bedrieglijke reclame.. Vooral in evangelische kringen hebben ze daar een handje van… Een volksverlakkerij… Ik herinner mij nog het verhaal van een evangelist(moet ik de naam noemen?) uit een evangelische gemeente(moet ik de naam noemen?) die zei dat als je aan een aantal (7-10?) principes van de bijbel zou houden dat dan de zegen gegarandeerd zou zijn. Binnen een jaar was hij zwaar overspannen en werd hij nog weer later uit de gemeente gezet… Als we de werkelijke successcore van de christenlevens op een rij zouden zetten zou niemand meer op basis daarvan christen worden!

Ik zou graag ingeschakeld willen worden in de vorming van jonge bekeerlingen die van plan zijn op weg te gaan als expliciet gelovige. Ik zou ze waarschuwen voor de weg van ‘loutering’ en de nacht van de afbraak van allerlei illusie over jezelf, het leven en God. De twee/drie benen van spiritualiteit. Die afbraak/kruis/dood/einde/verlies van en die van opbouw/bevestiging/zegen/geluk/opstandig. Soms duurt zo’n duisternis een leven lang (Moeder Theresa). Slechts bij momenten komt het tot een ‘dans’.. ‘Zien soms even’…

Een paar titels wil ik hier zeker noemen:
Gerald G. May: ‘The dark night of the soul’
Kathleen Norris: ‘Acedia & me’
John Tarrant: ‘The light inside the dark’ Dit is een prachtig boek van een Zen man.Ik zal later zeker nog een keer iets zeggen over de spiritualiteit van de ‘imperfectie’/de gebrokenheid/de losers en sukkels…. Waar ik persoonlijk veel meer mee op heb.

God.. Ja ‘God’ is ‘mijn ding’….

Mijn ziekte zijt Gij (Huub Oosterhuis)

Het oudste en het langste blok van mij boeken kast gaat over God/god/. Whatever that may be… Ik kan me niet herinneren of ik was daar mee bezig. Maar dan wel als een vanzelfsprekende aan/afwezigheid. De eerste jaren een Lastpak van hier tot Tokio. Een bijzonder angstaanjagende, veeleisende, egocentrische en onaangename seigneur..; zonder humor. Met was geen leven; zonder was de hel…. Ik was mij bewust van het levensbelang maar er iets mee kunnen? En dan de corrumpering daarvan door mijn karakter/ opvoeding/ genen/ cultuur/…. Angst… ‘Verwerping’. Ik las Kohlbrugge, Karl Barth, Miskotte en luisterde naar ds. Kool; de laatste hielp echt. Ik las alles van de evangelischen maar het hielp niet echt. ‘Niets hielp op langere termijn’. Het moest anders zijn dan ik dacht. Leerde iets van Job, Jakob, de godsverlatenheid van Jezus; het niet gered worden! Voor mij is door de tijd heen het geloof in God iets geworden van een gevecht om.. / tegen beter weten in… Het me niet neerleggen bij de ‘feiten’ van… Maar ook van niets hebben / niets weten / niets kunnen..

Pas veel later kreeg het trekken van tederheid en liefde . Is die ‘God’ nu hiermee alleen maar iets tobberigs? Nee, daar is wel iets in veranderd; vooral door Merton.  Nu lees ik het liefst iets van/over Eckart, Zen, Julian van Norwich (ligt klaar om te lezen); de ‘Wolk van niet weten…’ Een theologie van niet weten en toch! En hopelijk ook een beetje humor.

Deze teksten van Huub Oosterhuis gaven mij lucht in die tijd; hier leefde ik van…. Soms dachk ik van: ‘kom ik ooit verder dan dit?’ Maar ze raken me in essentie nog steeds!

Om antwoord

Ik zal mijn mond niet houden tegen u
– waarom zou ik?
Onrustig, droef,  opstandig, schamper
is mijn hart in mij

Wie zijt gij dat ik u belangrijk vind
dat ik aan u denk iedere dag
dat ik mij toets aan u?

Draai toch eindelijk je ogen
van hem af, zeggen ze tegen mij
– maar dan heb ik geen antwoord

Nooit heb ik niets met u

Tegen bijna beter weten in
stel ik mijn hoop op u
Mijn lot is levenslang
wachten op u

Leven met een dode, zelfbedachte,
onzichtbare geliefde –
waarom zou ik
u niet opgeven?

Maar ik kan niet anders
dan roepen: heb mij lief

(Gebeden en Psalmen; 224)

Hebt mij lief

Hoelang nog?
Heb je mij uit je gedachten gebannen?
Je ontloopt. Doet niet open.

Moet dat nog lang,
die tweespalt in mijn ziel:
ooit nog-nee nooit-of toch?

En die me kennen,
en zelfs mijn vrienden,zeggen:
ach hij met zijn god.

Maar van jou geen woord.
En dan
komt de dag:

over mij heengelopen
zal die ene staan,
de doodsvijand. Ik zal

zijn adem voelen in mijn gezicht,
en nog net hoor ik hem zeggen:
eindelijk.

Dan nog klamp ik mij vast aan jou,
of je wil of niet,
op ongenade of genade.

Ik zal ‘red mij’ roepen
of zoiets als
heb mij lief.

(Gebeden en Psalmen; 225)

Prompt gedroomd…

Mijn vrouw vond de vorige kop wel een beetje…  puberaal? Zo van ‘durf ik even..’. Prompt droomde ik vannacht over een heel progressieve gemeente, katholieke bisschop en een boeddhistische lezing en geen van allen gunde de ander het licht in de ogen/oren/mond. Iereen vond zichzelf ‘de beste’. Iedereen had het alleenrecht; exclusiviteit. Ik moest vreselijk huilen maar de bischop vond dat mijn tranen geen echte tranen waren…..

Natuurlijk tekent deze droom hetgeen bij mijzelf onderhuids speelt. Angst en onzekerheid. Vanochtend werd er zelfs toevallig de tekst uit de bijbel/Handelingen gelezen ‘dat er geen andere naam onder hemel was gegeven waardoor mensen behouden konden worden dan alleen Jezus Christus’…

Ben ik dan zelf geen christen meer? Natuurlijk wel; maar ik wil geen exclusiviteit meer. Geen traditie meer die het op voorhand beter meent te weten dan de ander. Of die god als aanhanger van de eigen ‘stam’ ziet. Is er dan geen ‘inclusieve’ mogelijkheid? Iets in de richting van een van de laatste liedjes van Tracy Chapman ‘Save Us All’?

I know Jesus loves me
And my God is good and great and true
But if pride goeth before the fall
I hope someones God will save us all
Save us all
And love the sinners too

‘God is geen christen’

Aan deze uitdagende titel van een boek (was de titel van een toespraak van hem) van Desmond Tutu moest ik denken toen een vriendin reageerde op deze website. Ze vond hem wel leuk ….. Deel twee van opmerking kwam er naar veel aarzeling uit… maar wel erg christelijk.. Zij had meer met energie..e.d. Ja; vind je het gek. Opgegroeid in een reformatorisch nest, evangelisch bekeerd, ouderling in de PKN en altijd met christelijke spiritualiteit bezig geweest..  Dat maakt dat ik het grootste deel van mijn spel op deze site in dat taalveld speel. Ik hoop later een meer universeel woordenspel te spelen maar of mij dat zal lukken? Het ‘mijne’ is in ieder geval niet normatief bedoeld!! Hiermee is gelijk het probleem van het gesprek over spiritualiteit getekend. Twee personale werkelijkheden die elkaar ontmoeten. Minstens zo problematisch als een interreligieuze dialoog. En dat meen ik. Probleem van taal en levensweg vooral. Zelf zoek ik juist naar taal en vormen die ons in ontmoetingen in een dialogisch spel brengen van ontmoeten en verstaan.