8A ‘God’

‘What the heck are you talking about?’

Hoe het begon.

Ik ben op gegroeid in een reformatorisch Hervormd gezin. ‘God’ was vanzelfsprekend. Ging al snel twee keer mee naar de kerk(Rijssen). De beelden van ‘god’ in mijn hoofd waren in het begin bijzonder onaangenaam: ik ging per definitie naar de hel en als ik al in hem ‘geloofde’ ging ik met een ingebeelde hemel naar de hel.. Het ‘godsbeeld’ wat daar bij past zou mijn vader kunnen zijn…. Die werd namelijk ook helemaal ‘nerveus’ van mij. Wel was er in mijn jeugd ‘de prediking van de ruime genade’ door ds. Kool(’60-’66). Zijn preken schiepen letterlijk en figuurlijk ruimte voor mijn ziel. Die diensten gingen er bij mij wel in!! Later in mijn studententijd had ik in de pastorale zin heel veel aan hem te danken (alles?). Ik deed mijn belijdenis bij hem(Utrecht’74).

Na mijn ‘bekering’ ging ik op zoek naar een genadig god. Las Luther, Miskotte, Karl Barth en Kohlbrugge. Van Barth leerde ik dat ‘de genade triomfeert over het oordel’; ik kwam dan misschien toch nog wel de hemel in…. H.F. Kohlbrugge is ook in mijn boekenkast gebleven. Van hem heb ik geleerd dat ‘geloven’ geen werk was… Het gaat alleen om de genade.. Nu zou ik zeggen dat God (zoals hij/zij nu in mijn hoofd rondhangt) mijn geloof in Hem/Haar helemaal niet zo belangrijk vindt! Eigenlijk zijn deze drie theologen nog steeds aanwezig in mijn beeld van God; zelfs na Merton en na Zen. Ik zie er nu zelfs heel veel overeenstemming in!

De eerste beeldenstorm

Maar goed zover was het nog lang niet met ‘god’. Na ons trouwen(1980) in Noordwijk kwamen we in een Midden-orthodoxe kerk terecht met een zeer actief Leerhuis onder leiding van de toenmalige hoofdredacteur van Hervormd Nederland; Bert van Duijn. Andere leeswijzen van de bijbel (Joods / Feministisch / Bevrijdend en daarmee ook een andere ‘inzet’ van ‘God’ kwamen in beeld. Kuitert en Wiersinga(ging me bijna te ver toen!) zetten alles toch wel een beetje op zijn kop. Naast de al wat langere ontdekking van de ‘demonische, ziekmakende godsbeelden’. Vooral de moederlijke beelden van God spraken en spreken mij nog steeds aan(Han Fortmann had het daar al over). Daarnaast zoals ik al eerder zei de bevrijdingstheologie van o.a. Solle. Erbarmen bleek in het grondwoord iets met de baarmoeder van doen hebben(= onze trouwpreek). De betrokkenheid van God op deze wereld kwam aan het licht… Gods bestuur en almacht kreeg definitief de klop door de geboorte van een zwaar gehandicapt kindje bij vrienden en de bijna dood van onze zoon Ruben. God doen, zouden ze nu zeggen, was toen de moraal. Zo zijn we toen op bezoek achter het IJzeren Gordijn geweest in Dresden en liepen we mee met de vredesbeweging. Hoewel ik in die tijd veel stille tijd hield was het bezig zijn met god meer ‘over’ god en dan hier beneden dan dat er sprake was van… (studieus en verhelderend over de beelden in mijn kop en van de beelden in de groepen om mij heen)

Tweede transformatie

Henri Nouwen begon ermee, Thomas Merton ‘deed’ het, Anselm Grun bevestigde het alleen maar. Vooral de titel: ‘Hidden Ground of Love’ bleef bij mij hangen. Ik kreeg ineens een heel ander ‘beeld’ van God aangereikt. Niet een van ‘Boven’, ‘Buiten’ en ‘Tegenover’ maar ‘the inner ground of being‘; een ‘Deus intimior intimi meo’. Niet dat ik het transcendente godsbeeld kwijtraakte maar het werd uitgebreid met Presentie en Intimiteit. Alles doordringende, dragende, van binnenuit scheppende liefdevolle werkelijkheid waar we alleen maar stamelend over/mee praten(in psalmen?). In bevestigende, ontkennende en overtreffende beelden. Een pan-en-theisme. Merton verwoord dit godsbeeld in zijn ‘boodschap van een contemplatief‘. Eindelijk was het geen praten meer ‘over’ maar een stil aanwezig zijn in… Wat was/ben ik daar blij mee…

Deze laatste lijn heeft mijn ‘beeld’ van God definitief veranderd. Het leeft, voelt, denk, spreekt, luistert en kijkt heel anders. In deze liefdevolle, genadige, scheppende, reddende en transformerend Presentie/Intimiteit leeft heel mijn werkelijkheid. Je kan er niet buiten vallen. We zijn in het paradijs maar weten het niet altijd. In het boek van Christopher Pramuk over ‘Sophia’ bij Thomas Merton kreeg dit voor mij een bijna definitieve verwoording. Deze sensitiviteit; maar vooral het ‘bewustzijn van de verborgen Chrisus in alles’ vind ik in Zen, bij Thomas Merton maar ook in verschillende kloosters en het meest nog vond ik dat natuurlijk in mijn opleiding tot geestelijk begeleider. Die bewustwording van ‘God is/wordt’ brengt bijkans tot verbijstering... Zonder ‘doel’; zonder ‘einde‘…

En daarvoor moeten we bij de Mystici zijn?

‘Wie God wil bereiken, moet zijn eigen bodem gewaar worden’. Meister Eckhart

(13-08-2011)

imageDe laatste jaren (nu 2020) is daar nog een intuïtie/inzicht aan toegevoegd. Woorden als ‘Ik ben’ en ‘God is’ klonken mij te passief/massief. Als een monoliet in de werkelijkheid. De opmerking van Jezus ‘mijn Vader werkt tot nu toe en ik ook’ heeft mij altijd geïntrigeerd. Daarnaast zag ik de verschillende boeken van de bijbel en zich ontwikkelend godsbeeld. En zelfs iets van een ‘voortschrijdend inzicht’ bij God. Het is allemaal niet zo statisch en nog lang niet af. God is nog steeds aan het scheppen en wij ook. Een God die wordt en wij imageook. Dit inzicht/beeld dynamiseert de werkelijkheid en schept verantwoordelijkheid en hoop voor de toekomst. Het ‘staat nog uit’. Binnen de filosofie en theologie vind ik daarvoor ook allerlei ideeën in die richting. Genesis is nog steeds bezig! imageDeze gedachtengang dynamiseert ook ons denken over God als niet iets dat was en is maar ook nog wordt. Het ‘Ik ben’ wordt dan een ‘Ik wordt’. Dat maakt dat we bij onze zoektocht naar God niet alleen naar het verleden kijken maar ook voor onze voeten. Dat geeft veel meer levendigheid aan de zin: “Ik was, Ik ben en Ik zal zijn”. Maar misschien niet zoals jij (en ik) denkt…

image

Bron: Huub Oosterhuis en Bernard Huijbers

7 gedachten over “8A ‘God’

  1. Pingback: Lectio Divina; de spirituele lezing van een psalter | ePsalter

  2. Pingback: Dilemma’s en keuzes | ePsalter

  3. Pingback: Mystieke antropologie | Rinie Altena

  4. Pingback: God.. Ja ‘God’ is ‘mijn ding’…. | Rinie Altena

  5. Pingback: Mystieke / Contemplatieve antropologie 1 | Rinie Altena

  6. Pingback: Tip? Handboek Christelijke Meditatie | Rinie Altena

  7. Pingback: God.. Ja ‘God’ is ‘mijn ding’…. | Rinie Altena

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s