En toen was er het pensioen…

Het was alsof ik met honderd kilometer per uur met ‘heel mijn bestaan’ tegen een rotswand aan botste… Gelukkig had ik mijn riemen om en waren er airbags anders was ik er zelf niet levend vanaf gekomen. Ik was gestopt op een hoogtepunt van mijn carrière. Het moest; het beleid van de school is dat je stopt met je echte pensioen(in mijn geval 66). Ik had een prachtig afscheid met heel veel lieve worden. De schok vertraagde omdat we daarna verhuisden en nog twee jaar bezig waren met de bouw en inrichting van ons nieuwe huis. Maar toen kwam alsnog de echte crash. Ik zat thuis; het teamwork faalde en we woonden in een nieuwe plaats. Wat hiervoor bijzaken waren die ‘tussendoor’ werden gedaan, zoals afwassen, klussen en boodschappen doen, veranderden in ‘core-business’. Natuurlijk werd de shock verergerd doordat er nauwelijks continuïteit bestond tussen mijn oude leven en dit nieuwe bestaan; we waren ook nog eens verhuisd. Alleen een paar vrienden en mijn gezin waren gebleven.

Wat een vreselijke uitvinding is het pensioen… Ik voelde me een boom die rigoureus was omgehakt en lag te snakken naar adem. Mijn vitaliteit had flinke schade opgelopen na een knieoperatie en ik kwam 15 kilo aan ronde verhuizing naar het nieuwe huis.. Mijn Titanic had schipbreuk geleden en een nieuw schip zou ik door mijn leeftijd niet meer kunnen krijgen. En nu 68 jaar met als enige zekerheid de dood… Zolang ik werkte was de dood een mogelijkheid nu een onvermijdelijkheid. Per jaar gingen minsten twee gepensioneerde collega’s dood. Toen ik werkte was dat er maar 1 per 10 jaar?

Hier was ik niet op voorbereid… Ik wist niet dat het gemis van de studenten, de collega’s en de school zo erg zou zijn. Het was alsof ik de geliefde waar ik 30 jaar lief en leed mee gedeeld had mij aan de dijk had gezet. Op een overigens zeer vriendelijke en zelfs dankbare mannier. Het was mooi geweest maar ik was nu toch echt overbodig. Rauw&Rouw.

Bron: https://www.steunbijverlies.nl/index.php/duale-benadering

Ik stapte een wereld binnen die ik niet kende en niet wilde… Ik verzette mij en sprak mijn gemis uit. Dat had ik beter niet kunnen doen… “Dit wist je toch?” Alsof dat een troost zou zijn bij het verlies van een partner… “Je kan toch altijd nog…?” Alsof een nieuwe vriendin alles zou oplossen; als die al te vinden zou zijn. Alsof die zo voor je klaarliggen… Ik merkte ook dat opmerkingen over ‘vrijwilligerswerk’ of ‘de kerk’ e.d. mij in het verkeerde keelgat schoten. Om vervolgens het verwijt te krijgen dat ‘je niet geholpen wilt worden’. Plus de fundamentele vraag of je tot je dood zou willen/moeten doorwerken?

Nee ik was een levensfase binnengegaan waar het oude ik/zelf niet meer werkte en het nieuwe zich nog niet had aan gediend. Als ik had moeten solliciteren voor mijn pensioen was ik niet door de selectie gekomen vanwege gebrek aan de juiste competenties en ambities. Pensioenongeschikt ben ik… Ik vind dit alles prachtig verwoord in een nieuw boek van Frits de Lange: Eindelijk volwassen. Een boek over de ‘tweede levenshelft’. Nee ik kon tot nu toe geen aantrekkelijke en/of wekende perspectieven vinden. Geen van de geboden opties vond ik aantrekkelijk of overtuigend.

Er zijn voor mij in onze cultuur geen aantrekkelijke en/of inspirerende beelden voorhanden(pag. 9). De wandelende, reizende en/of tuinierende bejaarde trekt mij niet. En rust roest toch? De oppasopa is geweldig maar vervuld mijn leven niet. Het ontbreekt mij niet aan hobby’s en vrienden maar zij geven geen echte vervulling aan mijn onbestemde verlangen? Dit wil ik niet maar wat dan wel? De weg terug is er niet. Nee mijn ‘mindset’ die gebouwd was op zinvol werk en een maatschappelijk belangrijke functie (docent/trainer HRM aan het hbo) is voor pensioen volledig onbruikbaar. Ik ben veranderd in een huisman ‘zonder beroep’.

Totaal onvoorbereid stappen we in de namiddag van het leven. Erger nog, we doen dat vanuit de valse vooronderstelling van de waarheden en idealen die ons tot dusverre van dienst zijn geweest. Maar we komen de namiddag van het leven niet door op grond van het programma van de levensochtend; want wat ’s ochtends geweldig was, stelt ’s avonds weinig voor, en wat ’s ochtends als waarheid gold, blijkt ’s avonds een leugen. (citaat van Jung in Frits de Lange)

Photo by Hoach Le Dinh on Unsplash

The sun is beginning to shine on me
But it’s not like the sun that used to be
The party’s over and there’s less and less to say
I got new eyes
Everything looks far away
Highlands; Bob Dylan

Waar ik dus tot nu toe in mijn leven goed mee uit de voeten kon werkt hier niet meer… Op zich heb ik die ervaring wel vaker opgedaan maar nu is dat toch anders. Nu is mijn maatschappelijke rol/identiteit ontwricht geraakt. Eentje die ik vanaf mijn studententijd had op- en uitgebouwd. Docent, trainer, consultant, retraitebegeleider, geestelijk begeleider en (medewerker) in allerlei beleidsmatige projecten. Met vrijwel geen van de daarin ontwikkelde competenties kan ik meer uit de voeten. Mijn hele CV kan in de prullenbak. Deze levensfase vraagt om heel andere competenties. Ik zal ook een geheel andere ‘positie’ moeten innemen t.o.v. de mijn omringende werkelijkheid… Ik bevind mij in liminiaal gebied en ik weet niet wat er op mij toekomt. Wat was is niet meer maar nu; hoe verder? Het oude achter mij latend zal het gaan om een diepe existentiële ‘omvorming….‘. Moet ik voor het eerst van mijn leven het stuur uit handen geven? Of minimaal die illusie loslaten? Het voelt in ieder geval heel ongemakkelijk…

Blijf niet staren op wat vroeger was.
Sta niet stil in het verleden.
Ik, zegt Hij, ga iets nieuws beginnen
het is al begonnen, merk je het niet?

(Wordt vervolgd)

En hier een leuke serie over ouder worden; dit deel sluit hier in ieder geval naadloos op aan.

527x840

11 gedachten over “En toen was er het pensioen…

  1. Heel raak verwoord, hoewel ik zelf snak naar pensioen, het werk voor mij een bezoeking, al had die nut. De vraag, wat dan verder is essentieel, en wordt teveel veronachtzaamd. Alsof er plots een punt wordt gezet. het leven vraagt erom geleefd te worden, niet afgesloten, het vergt die zoektocht naar het onbekende, wat ligt om deze bocht, welk vergezicht wenkt, welk is een afgrond…
    Op weg! Een gebroken hart heelt niet dan door het bloed te blijven voelen stromen… makkelijker gezegd dan gedaan!
    Maar de wandeling met jou deze middag was zonovergoten en waardevol.

  2. Herkenbaar Rinie, omdat ik je (een beetje) ken, en betekent dit (het is geen verwijt maar een dooddoener) dat je werk meer met je identiteit te maken had dan goed voor je was/is, of begrijp ik het nu verkeerd? Of is het ‘gewoon’ te herleiden tot een gebrek aan ritme, verplichtingen, uitdagingen en deadlines, die een explosief/implosief mens nu eenmaal nodig kan hebben om te functioneren?

    • Het is de ontdekking dat ik aan mijn werk en collega’s (jullie dus…) heel veel van mijn zijn heb ‘opgehangen’. Het werk zat diep in mij en gaf mij zeer veel zin en voldoening. Als een roeping… En het zijn ook al die dingen die jij noemt. Ik neem het mijzelf niet kwalijk dat ik mijn werk zo heb ‘liefgehad’. Maar dat het gemis zo erg, ontwrichtend en pijnlijk zou zijn had ik niet verwacht.

  3. Hoi Rinie,

    Heel herkenbaar het verlies van werk, invulling, zingeving. Ineens heb je tijd om weer ergens zin… in te krijgen. Een hele zoektocht, niets moest alles mag. Waar droomde je vroeger van…… je kunt opnieuw een carrière opbouwen, toch dat ene boek gaan schrijven of had je deze ambities niet? Wil je alleen wat helpen want de ontreddering kan zo heftig voelen is mijn ervaring.

    Liefs Joke

    >

    • Lieve Joke, Niets moet…klopt maar dat vind ik al lastig. Ik voel me niet vrij zonder plicht. Daarnaast kan niet alles meer zomaar. En waar begin je aan? In mijn/ons leven tot nu toe dienden mogelijkheden zich aan; waren volgende stappen kansen die er lagen en/of aansloten bij verlangens. Nu voel ik alleen maar verlamming. Of is dat toch weer een depressie?

  4. Lieve Joke, Niets moet…klopt maar dat vind ik al lastig. Ik voel me niet vrij zonder plicht. Daarnaast kan niet alles meer zomaar. En waar begin je aan? In mijn/ons leven tot nu toe dienden mogelijkheden zich aan; waren volgende stappen kansen die er lagen en/of aansloten bij verlangens. Nu voel ik alleen maar verlamming. Of is dat toch weer een depressie?

  5. Dank Rinie, solliciteren voor je pensioen met de mogelijkheid afgewezen te worden omdat je net competent gevonden wordt… Nu ik een paar weken deels op nonactief sta vraag ik me af hoe dat voor mij zou zijn een voelen aan de zijlijn. Kan ik me voorbereiden op met pensioen gaan? Ook net begonnen in Frits de Lange. Maar ja lezen over en zelf de weg gaan. Dat is een wereld van verschil.

  6. Pingback: “Losing my religion” | Rinie Altena

  7. Pingback: Mijn ‘lijden’ de angel ontnomen? | Rinie Altena

  8. Pingback: Drenkeling | Rinie Altena

  9. Pingback: ‘Er toe doen’ | Rinie Altena

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s